dziennik TaxAlert.pl, marzec 2026, data publikacji: 04.03.2026

NSA: pełnomocnictwo przed WSA nie wystarczy do wniesienia skargi kasacyjnej. Uchwała wbrew stanowisku RPO

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął wieloletni spór interpretacyjny dotyczący zakresu pełnomocnictwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W uchwale z 3 marca 2026 r. siedmioosobowy skład NSA uznał, że pełnomocnictwo do reprezentowania strony przed sądem pierwszej instancji nie obejmuje upoważnienia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej ani do złożenia zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu.
Stanowisko to jest odmienne od poglądu przedstawionego w tej sprawie przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

Spór o zakres pełnomocnictwa

Sprawa została rozpoznana w składzie siedmiu sędziów NSA na wniosek prezesa tego sądu. Pytanie prawne dotyczyło interpretacji przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w szczególności art. 37 § 1, art. 46 § 3, art. 175 § 1 oraz art. 194 § 4.

Istota problemu sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy pełnomocnictwo udzielone do reprezentowania strony przed wojewódzkim sądem administracyjnym upoważnia także do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do NSA oraz do wniesienia zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu.

Dwie konkurencyjne linie orzecznicze

Kwestia ta wywoływała rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Według pierwszego stanowiska pełnomocnictwo do działania przed określonym wojewódzkim sądem administracyjnym należy interpretować ściśle. Oznacza to, że uprawnia ono jedynie do podejmowania czynności przed tym sądem i nie obejmuje sporządzenia ani wniesienia skargi kasacyjnej do NSA. Wskazywano przy tym, że nie jest to pełnomocnictwo ogólne, lecz umocowanie ograniczone do konkretnego etapu postępowania.

Druga linia orzecznicza prezentowała podejście bardziej funkcjonalne. Zgodnie z tym poglądem pełnomocnictwo udzielone do prowadzenia danej sprawy obejmuje wszystkie czynności procesowe z nią związane, w tym również sporządzenie skargi kasacyjnej. Podkreślano, że skargę kasacyjną wnosi się formalnie za pośrednictwem sądu pierwszej instancji, który w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność.

Rzecznik Praw Obywatelskich: nadmierny formalizm

Do postępowania przystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich, który opowiedział się za drugim z przedstawionych poglądów.Rzecznik wniósł o przyjęcie uchwały stwierdzającej, że pełnomocnictwo udzielone profesjonalnemu pełnomocnikowi – wymienionemu w art. 175 § 1–3 p.p.s.a. – do reprezentowania strony przed sądem pierwszej instancji uprawnia również do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu.

W uzasadnieniu swojego stanowiska RPO podkreślił, że wykładnia przepisów procesowych powinna uwzględniać cel regulacji oraz charakter instytucji procesowych. Jak wskazał prof. Marcin Wiącek, przepisy określające wymagania formalne nie mogą być traktowane jako cel sam w sobie. Zdaniem Rzecznika przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby do nadmiernego formalizmu i mogłoby ograniczać realizację konstytucyjnego prawa do sądu. RPO wskazał także, że możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej wynika z przepisów regulujących zakres czynności pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto skarga kasacyjna oraz zażalenie na postanowienie o jej odrzuceniu stanowią zwyczajne środki zaskarżenia od orzeczeń nieprawomocnych.

NSA: konieczne odrębne umocowanie

NSA nie podzielił jednak tej argumentacji. W uchwale z 3 marca 2026 r. (sygn. III OPS 3/25) sąd przyjął, że pełnomocnictwo do reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie uprawnia do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej ani zażalenia na postanowienie o jej odrzuceniu.

W ocenie sądu zakres pełnomocnictwa wyznacza przede wszystkim wola mocodawcy wyrażona w jego treści. Jeżeli więc pełnomocnictwo dotyczy reprezentowania strony wyłącznie przed sądem pierwszej instancji, nie można domniemywać, że obejmuje ono również czynności związane z postępowaniem kasacyjnym.

Skutki dla praktyki

Uchwała NSA ma istotne znaczenie dla praktyki postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazuje bowiem jednoznacznie, że w przypadku zamiaru wniesienia skargi kasacyjnej konieczne jest odpowiednie umocowanie pełnomocnika. W praktyce oznacza to potrzebę starannego formułowania pełnomocnictw procesowych oraz weryfikowania ich zakresu przed podejmowaniem czynności w postępowaniu kasacyjnym.

Uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2026 r., sygn. akt III OPS 3/25

dziennik TaxAlert.pl, marzec 2025, data publikacji: 04.03.2025

Procedura SME od 1 stycznia 2025

Po dwóch miesiącach funkcjonowania nowej procedury, świadomość jej istnienia wśród podatników nie jest powszechna.

Procedura szczególna SME dla małych przedsiębiorstw obowiązuje w Polsce od 1 stycznia 2025 r. Umożliwia przedsiębiorcom, którzy mają siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Unii Europejskiej, korzystanie ze zwolnienia z VAT w państwie członkowskim, w którym nie posiadają siedziby działalności gospodarczej.

By skorzystać z procedury konieczne jest zawiadomienie organów skarbowycho zamiarze korzystania z SME we wskazanych państwach członkowskich UE. Oznacza to, że podatnik może w każdym z państw, w którym działa, mieć inne zasady opodatkowania VAT: albo poprzez rejestrację do VAT/zasady ogólne, albo poprzez procedurę OSS, albo własnie w procedurze SME. Nalezy pamiętać, że procedura OSS i SME są względem siebie konkurencyjne.

- Po dwóch miesiącach obowiązywania nowych przepisów, świadomość istnienia nowej procedury nie jest zbyt powszechna wśród podatników - wskazuje doradca podatkowy Michał Marek Kowalski.

Podstawy prawne:

• Dyrektywa Rady (UE) 2020/285 z dnia 18 lutego 2020 r. zmieniająca dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w odniesieniu do procedury szczególnej dla małych przedsiębiorstw oraz rozporządzenie (UE) nr 904/2010 w odniesieniu do współpracy administracyjnej i wymiany informacji do celów monitorowania i prawidłowego stosowania procedury szczególnej dla małych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE. L 62 z 2 marca 2020, str. 13).
• Dyrektywa Rady (UE) 2022/542 z dnia 5 kwietnia 2022 r. w sprawie zmiany dyrektyw 2006/112/WE i (UE) 2020/285 w zakresie stawek podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L 107 z 6 kwietnia 2022, str. 1).
• Ustawa z dnia 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw Dz.U. z 2024 r. poz. 1721.

dziennik TaxAlert.pl, marzec 2024, data publikacji: 04.03.2024

Ministerstwo Finansów w dniach od 16 luego do 1 marca br. przeprowadziło szerego spotkań hybrydowych podczas których konsultowano kształt Krajowego Systemu e-Faktur.

Jak podsymowało MF, w spotkaniach uczestniczyło 10 000 osób.

Spotkania były podzielone na następujące tematy lub branże:

• Bezpieczeństwo i wydajność
• Faktury konsumenckie / status nabywcy
• Identyfikator KSeF w płatnościach
• Spotkanie z branżą faktoringu
• Spotkanie z branżą dostawców mediów
• Spotkanie z branżą paliwową
• Spotkanie z JST
• Wdrożenie KSeF w etapach.

W spotkaniach można było uczestniczyć stacjonarnie (ograniczona liczba miejsc), jak również on-line za pośrednictwem MS Teams. Spośród uczestników uczestniczących zdalnie, 1000 z nich mogło uczestniczyć w spotkaniu z możliwością komentowania oraz zgłaszania się do głosowego zadawania pytań, zaś pozostała liczba uczestników miała możliwośćuczestniczenia w wydarzeniu Events.

Uczestnicy spotkań zgłaszali bardzo dużo pytań, wątpliwości i pomysłów. Niestety ograniczenia czasowe nie pozwalały zabrać głosu wszystkim chętnym. Ministerstwo udostępniło jednak dedykowany adres mailowy w sprawie wątpliwości KSeF.

Ministerstwo planuje do końca kwietnia 2024 zamknąć proces konsultacyjny, co z kolei pozwoli na zakończenie kwestii legislacyjnych do końca czerwca. Należy zauważyć, że na chwilę obecną oprócz briefingu prasowego Ministra Finansów, przesunięcie KSeF nie znalazło odzwierciedlenia w przepisach prawnych. Nadal przepis ustawy nowelizacyjnej przewiduje wejście w życie nowych rozwiązań już od 1 lipca 2024 roku. Eksperci spodziewają się w tym zakresie dwóch możliwych rozwiązań: albo zostanie uchwalona nowa ustawa, która przesunie termin wejścia w życie, albo Minister Finansów na mocy delegacji ustawowej wyda rozporządzenie, którym zwolni czasowo z obowiązku stosowania KSeF dodatkowe grupy podatników (a w praktyce wszystkich).

dziennik TaxAlert.pl, marzec 2023, data publikacji: 04.03.2023

Po raz pierwszy zmiana formy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych możliwa jest po zakończeniu roku. Dotychczas wyboru formy opodatkowania zawsze należało dokonać na początku danego roku podatkowego. Istnieją jednak warunki dokonania wtecznej zmiany za rok 2022.

Zauważyć należy, że zmiana formy opodatkowania za rok 2022 jest działaniem jednorazowym, które nie wywołuje skutków dla formy opodatkowania w latach kolejnych. Innymi słowy, jeśli podatnik w roku 2021 opodatkowany był tzw. podatkiem liniowym i nie zrezygnował z tej formy osiągając przychody w 2022 i w 2023 roku, to jednorazowa zmiana formy opodatkowania za rok 2022 na tzw. zasady ogólne (opodatkowanie według skali podatkowej) nie spowoduje, że podatnik w roku 2023 będzie opodatkowany według skali podatkowej. Podatnik będzie opodatkowany zgodnie z wybraną uprzednio formą opodatkowania do czasu, aż z niej nie zrezygnuje.

Kolejnym aspektem, na który należy zwrócić uwagę jest fakt, że podatnik może za rok 2022 zmienić formę opodatkowania wyłącznie na zasady ogólne (opodatkowanie według skali podatkowej). Zmiany tej może dokonac wyłącznie z jednej z dwóch form:

• opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oraz
• opodatkowania podatkiem liniowym.

Warto zauważyć, że wyboru formy opodatkowania podatnik dokonuje przez złożenie formularza PIT-36 do dnia 2 maja 2023 roku. Jeśli jednak podatnik wcześniej złożyłby formularz w dotychczasowej formie (odpowiednio PIT-28 lub PIT-36L) nie będzie już mógł dokonac zmiany formy opodatkowania za 2022 rok.

Możliwość zmiany formy opodatkowania została wprowadzona ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz. U. poz. 1265) w art. 14 i 15. Pamiętać należy, że podatnik jest obowiązany zaprowadzić i uzupełnić księgę przychodów i rozchodów przed złożeniem zeznania. Nie uznaje się księgi za nierzetelną i wadliwą wyłącznie z powodu jej zaprowadzenia lub uzupełnienia w tak zakreślonym terminie.

dziennik TaxAlert.pl, marzec 2022, data publikacji: 11.03.2022

Jak poinformowała strona rządowa, Minister Finansów zdecydował o przedłużeniu o rok zaniechanie poboru podatku od części dochodów związanych z kredytem mieszkaniowym. Rozporządzenie dotyczyć będzie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wierzytelności umorzonych osobie fizycznej w związku z kredytem mieszkaniowym. Zaniechanie będzie dotyczyło również sytuacji, w której osoba fizyczna otrzymała świadczenie z tytułu kredytu mieszkaniowego w związku z ujemnym oprocentowaniem. Jednocześnie w podatku dochodowym od osób prawnych przewidziano preferencje po stronie kredytodawców.

Przepisy rozporządzenia mają być stosowane do dochodów osiągniętych w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r.

dziennik TaxAlert.pl, marzec 2022, data publikacji: 05.03.2022

W Dzienniku Ustaw pod pozycją 531 opublikowano Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 marca 2022 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie towarów i usług, dla których obniża się stawkę podatku od towarów i usług, oraz warunków stosowania stawek obniżonych.

Do dnia 30 czerwca 2022 r. obniżoną do wysokości 0% stawkę podatku stosuje się do:

• dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy VAT,
• świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy VAT

– na cele związane z pomocą ofiarom skutków działań wojennych na terytorium Ukrainy.

Obniżoną stawkę podatku stosuje się wyłącznie do dostaw towarów lub świadczenia usług dokonywanych na rzecz:

• Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych
• podmiotów leczniczych w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej
• jednostek samorządu terytorialnego.

Obniżoną stawkę podatku stosuje się pod warunkiem zawarcia pisemnej umowy między podatnikiem dokonującym dostawy towarów lub świadczącym usługi oraz podmiotem wskazanym wyżej, z której wynika, że dostarczane towary lub świadczone usługi będą wykorzystane na cele związane z pomocą ofiarom skutków działań wojennych na terytorium Ukrainy. Obniżona stawka podatku może być stosowana do dostawy towarów lub świadczenia usług, dokonanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 4 marca 2022 r.

Pełny tekst rozporządzenia dostępny jest pod adresem: https://dziennikustaw.gov.pl/DU/2022/531

dziennik TaxAlert.pl, marzec 2022, data publikacji: 05.03.2022

Tuż przed wprowadzeniem Polskiego Ładu, przesunięto niektóre zmiany na początek 2023 roku. Część zmian weszła jednak już od 1 stycznia br. lub wejdzie od 1 lipca 2022. W poniższym materiale video przedstawiono najważniejsze informacje. Materiał umieszczony na platformie YouTube https://www.youtube.com/watch?v=yUcZoJzrr9E&t=71s

dziennik TaxAlert.pl, marzec 2022, data publikacji: 05.03.2022

Ministerstwo Finansów opublikowało informacje o ilości deklaracji złożonych przez e-Pit. Czy jednak trend ten utrzyma się w przyszłym roku, a więc za pierwszy rok obowiązywania Polskiego Ładu? O tym - w poniższym materiale dźwiękowym - doradca podatkowy Michał Marek Kowalski

Listen to "05.03.2022 TaxAlert.pl - Deklaracje w usłudze Twój e-PIT" on Spreaker.